Hoe wordt leer gemaakt ?

In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken, kent de omzetting van huid tot leer, afhankelijk van de leersoort, wel 30 tot 50 bewerkingsfasen. Het hele proces duurt momenteel minimaal 3 weken (vroeger maanden, voor zoolleder meer dan een jaar).
We hebben dat hieronder voor u kort samengevat.

Voorbereiding van de huiden.

Aangezien de huiden aan bederf onderhevig zijn, worden ze na het slachten ingezouten. De eerste bewerking bestaat er derhalve in, de huiden weer in hun oorspronkelijke staat te brengen d.w.z. ze weer even soepel te maken als na het slachten, en ze te ontdoen van de onzuiverheden, het bloed en het zout die eraan kleven. Hiertoe worden ze in zwelkuipen gelegd en gewassen totdat ze voldoende gereinigd en versoepeld zijn.
Voorts ondergaan de huiden de werking van chemische stoffen, o.m. gebluste kalk, die de opperhuidlaag oplossen en aldus het verwijderen van het haar vergemakkelijken. Dit gescheidt met behulp van ontharings- n bewerkingsmachines.
Tenslotte moeten de huiden nog ontdaan worden van alle vlees-en vetfragmenten, waarvoor een slichtmachine gebruikt wordt. De dikte van de huiden is niet steeds gelijk. Daarom worden ze parallel met de oppervlakte gespleten met een bandzaag. De bovenlaag of ‘nerfzijde’ heeft de grootste handelswaarde, en wordt derhalve tot fijne lederwaren verwerkt. De onderzijde, ‘vleeszijde’ of ‘split’, is van minderwaardige kwaliteit. Het ontkalken bestaat erin, de kalk uit de huid te verwijderen, waardoor de huid opzwelt. Het beitsen is een biochemische behandeling van de huid.

De nerfzijde wordt hierbij door de inwerking van bepaalde bacteriën en enzymen grondig gereinigd, zoals het door geen enkele mechanische behandeling mogelijk zou zijn. Tevens wordt de huid soepeler. Het beitsen is een van de moeilijkste bewerkingen van de leerlooierij, en moet van heel nabij gevolgd worden. De laatste bewerking die aan het looien voorafgaat, is het pickleren, dat tot doel heeft de eventuele overgebleven kalk te neutraliseren en de huid optimaal geschikt te maken voor het looien. De huiden worden daartoe in zuurhoudend gezouten water gedompeld.


Het looien

De huid is nu gezuiverd, maar ze blijft nog vatbaar voor bederf. Door de looiing wordt ze omgezet tot rotvrij leer. Vroeger geschiedde het looien in putten gevuld met looistof, bevatte schors en bladeren (o.a. eik, rijk aan looizuur), waarin de huiden soms maandenlang moesten verblijven om een perfect resultaat te bereiken. Sindsdien heeft de wetenschap nieuwe installaties en methodes ontwikkeld, die het looiproces aanzienlijk versnellen; Wentelvaten, voeren het looien uit in een minimum van tijd, soms in enkele uren. De duur werd vooral sterk verkort door het gebruik van nieuwe stoffen, inzonderheid chroomzouten, voor het mineraal looien. Het looien worden de overtollige zuren en zouten door wassen verwijdert.

Eindbewerking en afwerking.

De huid moet nu over haar hele oppervlakte op gelijk dikte gebracht worden, door het schaven ervan langs de vleeszijde. Hiertoe worden schaafmachines gebruikt. Vervolgens komt het verven en vetten, dat in de wentelvaten geschiedt. De huid krijgt een grondkleur, die de eindappretuur zo dicht mogelijk benadert. Daarna worden de leervezels gesmeerd met vetemulsies om de huid de gewenste soepelheid en flexibiliteit te verlenen. Het geverfde en gevette leder ondergaat daarna diverse mechanische behandelingen voor het verkrijgen van de gewenste fysische eigenschappen. Tijdens het drogen worden de vellen op grote, zeer gladde platen geplakt, en in een oven via een automatische kringloop aan bepaalde warmte- en vochtigheidsvoorwaarden onderworpen. Na deze behandeling worden ze gerokken, om de tijdens het drogen verloren gegane soepelheid te herstellen. Hierop volgt het schuren, zowel van de vlees- als van de nerfzijde, met verschillende soorten fijnkorrelig schuurpapier, teneinde de vleeszijde te reinigen en de nerfzijde te effenen. Tenslotte volgt dan de afwerking: met behulp van kleurstoffen en appreturen wordt aan het overleer zijn eenvormige glans en zijn zo zeer gezocht zacht aanvoelen gegeven. Voor het verkrijgen van lakleer wordt het vel, na gelooid, geschaafd, geverfd en gevet te zijn, bedekt met een aantal lagen lak. Velours leder wordt aan een speciale behandeling onderworpen om het fluwelig aspect tot stand te brengen. De afgewerkte vellen worden gesorteerd naar grootte, zwaarte (dikte) en keus, dan zijn ze eindelijk klaar voor de verkoop (per vierkante voet).

Maken van schoenen.

Deze vellen gaan naar de schoenfabrieken.  Er liggen daar dan stapels leder in het magazijn.  Dit is een op voorhand bestelde hoeveelheid, want de schoenhandelaar moet immers een half jaar op voorhand zijn collectie samenstellen, zo kan de fabrikant ook zorgen voor de bestelling van de nodige grondstoffen voor het maken van de schoenen.  In de winter worden immers zomerschoenen gemaakt en in de zomer worden winterschoenen gemaakt.  Het kost meer dan 200 bewerkingen om een degelijke schoen te maken.  Haast elke bewerking wordt uitgevoerd door een andere werknemer met gespecialiseerde machines.  Wat men noemt een arbeidsintensief productieproces.  Eerst wordt er natuurlijk van elk type schoen een patroon gemaakt: een tweedimensionele tekening die door bekwame mensenhanden tot een driedimensioneel model wordt uitgebouwd.  Dan kan het ledersnijwerk beginnen.  In de overlederstanzerij wordt het schoenpatroon met een stansmes uit de vellen leder gesneden.  Dit gebeurt niet in het wilde weg; het voorste en meest plooibaarste deel van de schoen moet achteraan uit het vel komen, uit het lage ruggedeelte van het dier dus, en rekening houdend met de rekrichting van het leder wat zeer belangrijk is.
Van de overlederstanzerij gaan we naar de zolenstanzerij.  Uit de stapels leer wordt hier de binnen- en buitenzool gesneden, geruwd en van een maatnummer voorzien.  Ook de onderstukken voor de hak worden hier uitgekapt.
In de stikkerij van de bovenschoen worden allerlei bewerkingen aan de afzonderlijke delen van de schacht snel en zorgvuldig uitgevoerd.  Een arbeidster schalmt de stukjes leder die mekaar zullen overlappen af zodat de drager van de schoen deze overlapping niet voelt.  Een ander werkt aan het  omboeken van de boorden, wat het stuk leder mooi afmaakt.  Tientallen werknemers voeren elk nog andere bewerkingen uit.  Hier worden ook afzonderlijke delen van de schacht aaneengestikt en van een voering voorzien. 
Nu volgt het hele proces van de montage.  De wijze waarop gemonteerd word bepaald het type schoen bijvoorbeeld doorgenaaid, randgenaaid, ago=gelijmd,  california en nog vele andere wijze van monteren.  De montage van deze schacht gebeurd over een plastieken leest in de vorm van een schoen.  De schacht krijgt er hiel- en topversteviger ingeperst.  Daarna word hij ‘gezwikt':  het overleer wordt over de leest gespannen en vastgemaakt aan de binnenzool.  Het zoolvlak wordt geëgaliseerd en krijgt een kurklaagje.  Daarover komt dan uiteindelijk de lederen loopzool, eerst gelijmd dan eventueel doorgenaaid.  De schoen is klaar.  Rest alleen nog het afwerken,het ‘verkoopsklaar’ maken.  Met een speciaal product worden nog eventueel vlekken weggehaald en er wordt nog een laagje speciale vernis overgespoten.  De zolen worden opgepoetst met natuurlijke was tot ze blinken.
Echte kwaliteitsschoenen zijn uit vol-nerf overleer gemaakt.  Dit wil zeggen, geen leer waarvan de nerf (toplaag) is afgedekt door een kunst-nerf of gecorrigeerde nerf.  Bij afgedekt leder stopt de voettranspiratie bij de afdeklaag, en gaat daar opeenhopen.  Dit geeft een oncomfortabel gevoel.  Vol-nerf overleer ademt net als de oorspronkelijke huid, waarbij het voetvocht wel naar buiten kan worden afgevoerd.
Het wisselen van schoenen bevordert het voetcomfort en de levensduur van uw schoenen.  Dus draag minimaal twee paar schoenen tegen elkaar.  Het leder raakt dan niet oververzadigd van transpiratie, want elk paar voeten transpireert minimaal een borrelglaasje vol per dag.

Geforceerd drogen bij een kachel kan de schoenen laten krimpen.  Droog ze liever natuurlijk, met eventueel een prop papier of een schoenspanner erin.
Leder heeft van tijd tot tijd een goed onderhoudsmiddel nodig.  Anders droogt het leder uit en verkleurt, begint te kerven en verliest veel van zijn sterkte.

Uw voeten verdienen pasvorm en kwaliteit, u heeft er maar twee, verzorg ze!
Uw voeten zijn niet herstelbaar maar een paar degelijke schoenen is wel het herstellen waard !